Waarom krijgt infrarood niet de navolging die het verdient?

Door Hans Hoogervorst

Hoe gaan wij onze huizen verduurzamen? De bouw heeft nog geen sluitend antwoord. Woningcorporaties evenmin. Hun woningbezit verduurzaamt traag. Maar krijgen veelbelovende innovaties daarbij eigenlijk genoeg kansen? Ik vraag het me af. Zeker als ik aan infrarood verwarmingspanelen denk. Waarom krijgen die niet de navolging die zij verdienen?

Directe warmte

Het principe is namelijk heel eenvoudig, efficiënt en zeer betaalbaar. Infrarood panelen zijn niets anders dan witte panelen in een metalen frame – soort witte wissellijst, bevestigd aan het plafond. Ze stralen direct warmte af. Eerst alleen op de objecten in een ruimte, daarna verwarmt het pas de lucht. Dit in tegenstelling tot andere warmtebronnen die vooral de lucht opwarmen. Vanaf het eerste moment gebruik je de warmte dus optimaal.

De misvatting bestaat dat infrarood panelen met het oog op elektriciteitsgebruik duur zouden zijn. Het verbruik is echter niet te vergelijken met de bekende straalkachels op elektriciteit. Infrarood panelen zijn zeker 2,5x zuiniger!

Bij Elkien kennen wij één woning met infrarood panelen. Drie jaar lang is hij al gemonitord. De bewoners zijn echt enthousiast en niet alleen vanwege de lage energiekosten (€ 20,00 per maand, tegenover de € 120,00 tot 130,00 die normaal voor deze woning staat). Ook het gebruik is eenvoudig. Elk vertrek kent zijn eigen infrarood pane(e)l(en) en eigen thermostaat. Kwestie van op de gewenste temperatuur zetten.

All electric

Niet te vergelijken dus met de warmtepompen die tegenwoordig veel meer gemeengoed lijken als het gaat om all electric woningen. Behalve dat deze machine ruimte in beslag neemt, vraagt hij ook veel onderhoud en is er coaching nodig om de gebruiker te leren ermee om te gaan. Bij infrarood panelen is die energiecoach geheel overbodig. Ook het onderhoud is nihil. De eerste panelen hangen nu zo’n 25 jaar, nagenoeg onderhoudsvrij.

Een enkele corporatie doet er nu ook een pilot mee. Maar elke keer rijst bij mij dus de vraag: hoe kan het dat infrarood panelen niet meer navolging krijgen? Is het alleen maar omdat zij níet kunnen koelen? Het is puur verwarming. Maar dat kan toch niet de reden zijn dat dit makkelijke, betaalbare alternatief niet vaker wordt ingezet?

Als ik alleen al naar mijn moeder kijk. Ondanks de vloerverwarming, had ze het altijd koud. Tot we een infrarood paneel ophingen. Een hoge gerichte temperatuur! Zodra zij hem aanzet, voelt zij de warmte.

Warmtepompen

Is het dan koudwatervrees? Zijn wij misschien in ons streven naar minder gas, zo gefocust op warmtepompen, dat wij niet meer verder kijken? Of maken wij ons als woningcorporaties te afhankelijk van wat de markt ons voorlegt? En hebben zij dan wel dezelfde belangen? Of spelen andere belangen een rol? Wellicht omdat zij al hebben geïnvesteerd in bepaalde oplossingen?

Als woningcorporatie hebben wij er in elk geval belang bij een vinger aan de pols te houden. We kunnen niet alle verantwoordelijkheid bij de markt neerleggen. Innoveren doe je samen! Met een juiste uitvraag (gericht op betaalbaarheid) kunnen we mede sturing geven. Innoveren gaat niet zonder kennis delen.

Binnen de bouw en met name bij ketensamenwerking kan dit een complex spanningsveld opleveren. Zeker in de huidige markt, waarin alles in beweging is. We staan nog maar aan het begin!

Hans Hoogervorst is innovatiemanager duurzaamheid en vastgoed bij Elkien.

 

Gerelateerde artikelen
Step? Vraag altijd energielabel A aan
Passief Bouwen verdient beter
Corporaties hanteren steeds vaker lagere EPV
Duurzaamheid krijgt prioriteit: wat valt op?

Deel dit artikel op:

7 Reacties op “Waarom krijgt infrarood niet de navolging die het verdient?”

  1. Beste Hans,

    Ik ben het helemaal met je eens. Na mijn bezoek aan een gerealiseerde NOM-woning met infrarood verwarming was ik onder de indruk van de aangename warmte die deze panelen afgeven. Centrada laat momenteel onderzoeken of dit type verwarming haalbaar is als een van de energetische verbeteringen in een rijtje huizen uit 1988. Deze huizen hebben geen gasaansluiting maar zijn aangesloten op de blokverwarming van de naastgelegen flat. Ik ben benieuwd.

  2. Recent hierover gesproken met een installateur. Hij wijst op twee aspecten:
    – er is geen certificatie van de IR-panelen. Hierdoor komen ze in de energieindex slecht uit (als normale elektrische radiator);
    – het comfort wordt als twijfelachtig ervaren, koude voeten onder de tafel, etc.

    Is dat herkenbaar?

  3. ‘Als het eerste schaap over de dam is’

    Volledig eens met Hans zijn betoog. Ik kan zijn pleidooi volledig onderschrijven. We hebben naast ons huis een appartement/kantoorruimte zonder gasaansluiting. We verwarmen dit met infrarood en de energie komt van de PV-panelen op het dak. Hoog rendement en NOM. Doordat de temperatuur van elke ruimte afzonderlijk wordt ingesteld, ook heel efficiënt.

    Punt van aandacht voor ons is dat niet iedere gebruiker de instelling begrijpt en de panelen vrolijk laten loeien, ook als ze al vertrokken zijn.

    Ze hangen er nu drie jaar. Geen storing, geen onderhoud en hele comfortabele warmte. Dat laatste hangt samen met een hoge isolatiewaarde van de schil. Slechte vloerisolatie betekent ws eerder koude voeten.

    Dick Visser
    adviseur strategie en beleid
    WST Het Grootslag

  4. Hallo Jeroen,
    De huurder van de pilotwoning was ook erg te spreken over de aangename stralingswarmte van de panelen. Bij het project dat je beschrijft kun je de blokverwarmign wel afkoppelen als je infraroodverwarming gaat toepassen als hoofdverwarming. Alleen zal je nog een installatie voor warm tapwater moeten toepassen. Daar zijn mooie all electric oplossingen voor. Wil je daar meer van weten dan hoor ik het graag.
    Groeten, Hans Hoogervorst

  5. Hallo Geert,

    -Het klopt dat er (nog) geen gelijkwaardigheidsverklaringen zijn voor IR panelen. Ik weet dat Profijtwarmte daaraan werkt. Daarnaast zou het goed zijn om een soort keurmerk voor IR panelen te ontwikkelen omdat er wel flink verschil in performance zit tussen de fabrikanten.
    -Wat betreft het comfort en koude voeten: ik heb die signalen niet gehoord. Het kan zijn dat IR verwarming wordt toegepast in een matig geïsoleerde ruimte of een ongeïsoleerde vloer. In dat geval kun je nog koude voeten blijven houden. Dus eerst isoleren en dan de installatie.

    Groeten,

    Hans Hoogervorst

  6. Hallo Dick,

    Mooi te horen dat je het met mij eens bent en ook positieve ervaring hebt met deze techniek. Goed om er op te wijzen dat niet iedere bewoner de instelling begrijpt en dat daardoor de panelen aan blijven.
    Bij de pilotwoning stelden de bewoners de ruimten standaard in op 17 graden en deden handmatig de thermostaat per ruimte hoger. Behalve in de woonkamer waar een programmeerbare thermostaat hing.

    Mooi te horen dat jullie project ook al zo’n 3 jaar werkt met IR panelen en dus ook geen onderhoud, storing en comfortabele warmte.

    Groeten,

    Hans Hoogervorst

  7. Er zijn op dit moment veel ontwikkelingen in de infrarood branche.

    Om de onduidelijkheid en verwarring ten aanzien van regelgeving, normering berekening e.d. weg te nemen zijn de toonaangevende leveranciers en fabrikanten uit Europa op dit moment bezig met de oprichting van een internationale branche organisatie.

    Deze branche organisatie is bedoeld om de economische bouwconcepten voor betaalbaar en gezond verwarmen middels het gebruik van elektrische infrarood verwarming, te promoten en ondersteunen.

    Daarnaast heeft deze brancheorganisatie als doel; de ontwikkeling van normen, berekeningsmethoden en kwaliteitsstandaarden ten aanzien van elektrische infrarood verwarming.

    De branche vereniging gaat onderstaande activiteiten uitvoeren om meer bekendheid aan de toepassing en werking van infrarood verwarming te geven:

    Het organiseren van wetenschappelijke lezingen en trainingen gericht op architecten, ingenieurs, energie-adviseurs, makelaars, aannemers, certificeerders en eindgebruikers en het publiceren van artikelen met betrekking tot (de toepassing van) infrarood verwarming;

    HeatXL infrarood verwarming is een van de mede oprichters
    en participant in deze branche organisatie in oprichting.

    Heeft u plannen om een project met infrarood verwarming te voorzien is het van belang u deskundig te laten voorlichten door een deskundige specialist of leverancier.

    Afgelopen jaar zijn onze infrarood systemen toegepast voor de verwarming bij de herontwikkeling van de voormalige Batavus-fabriek in Heerenveen.

    Infrarood verwarming komt gelukkig steeds meer onder de aandacht bij het grote publiek.

    Artikelen zoals dit van Dhr. Hoogervorst dragen bij aan de acceptatie van infrarood verwarming bij steeds meer stakeholders.

Reacties